Chè Thái Nguyên trước bước ngoặt chuyển đổi số toàn diện: Nâng tầm giá trị, hướng tới mục tiêu tỷ USD

Trong nhiều năm qua, chè Thái Nguyên luôn giữ vị thế là ngành hàng nông nghiệp chủ lực, không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn mà còn gắn liền với bản sắc văn hóa vùng trung du Bắc Bộ. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế, ngành chè Thái Nguyên đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: chuyển đổi số toàn diện trong quản lý và sản xuất chè.

Việc tỉnh Thái Nguyên chủ động nghiên cứu, thí điểm và ứng dụng công nghệ cao vào ngành chè không chỉ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: xây dựng thương hiệu chè Thái Nguyên bền vững, minh bạch và có sức cạnh tranh toàn cầu.

Chè Thái Nguyên – Ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh

 

Hiện nay, Thái Nguyên là tỉnh có diện tích, năng suất và sản lượng chè lớn nhất cả nước, với hơn 24.000ha chè đang cho thu hoạch. Giá trị kinh tế từ cây chè mang lại cho tỉnh mỗi năm ước tính trên 13.000 tỷ đồng, tạo sinh kế ổn định cho hàng trăm nghìn lao động nông thôn.

Không chỉ nổi tiếng với các vùng chè đặc sản như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài, Phú Lương…, chè Thái Nguyên còn được người tiêu dùng trong và ngoài nước đánh giá cao bởi hương thơm cốm non, vị chát dịu và hậu ngọt sâu – những đặc trưng khó vùng chè nào sánh được.

Chính vì vậy, việc nâng cao giá trị gia tăng cho chè Thái Nguyên luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ chiến lược lâu dài.

Thái Nguyên thí điểm chuyển đổi số toàn diện trong sản xuất chè

Ngày 7/1, tỉnh Thái Nguyên đã nghe báo cáo sơ bộ về nhiệm vụ khoa học và công nghệ nghiên cứu chuyển đổi số toàn diện và ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, sản xuất chè. Đây là bước đi cụ thể hóa định hướng phát triển ngành chè trong giai đoạn mới.

Theo kế hoạch, mô hình thí điểm sẽ được triển khai trên vùng nguyên liệu chè sạch quy mô 10ha, thời gian thực hiện từ tháng 3/2026 đến tháng 3/2027, với tổng kinh phí khoảng 15 tỷ đồng.

Mục tiêu của mô hình là xây dựng một quy trình sản xuất chè hiện đại, đồng bộ, có khả năng nhân rộng, làm nền tảng cho quá trình chuyển đổi số toàn ngành chè Thái Nguyên.

Ứng dụng công nghệ cao trong quản lý và sản xuất chè Thái Nguyên

Điểm nổi bật của mô hình thí điểm là việc ứng dụng đồng thời nhiều công nghệ tiên tiến, tạo nên hệ sinh thái số khép kín cho chè Thái Nguyên.

Quản lý vùng nguyên liệu bằng ERP – IoT – AI

Các hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia sẽ áp dụng:

• Hệ thống quản trị ERP để quản lý toàn bộ quy trình sản xuất
• Công nghệ IoT theo dõi điều kiện đất, nước, thời tiết
• AI hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo sâu bệnh, tối ưu năng suất

Nhờ đó, việc chăm sóc cây chè trở nên chính xác, tiết kiệm chi phí và thân thiện với môi trường hơn.

Truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế

Một trong những yêu cầu quan trọng của thị trường hiện nay là truy xuất nguồn gốc minh bạch. Mô hình chuyển đổi số sẽ:

• Cấp mã số vùng trồng
• Gắn mã vạch, QR code
• Kết nối dữ liệu từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ

Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng chất lượng, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu chè Thái Nguyên trên thị trường quốc tế.

Tích hợp mô-đun tính toán phát thải khí nhà kính

Lần đầu tiên, ngành chè Thái Nguyên đưa nội dung tính toán phát thải khí nhà kính vào quản lý sản xuất. Đây là bước đi phù hợp với xu hướng nông nghiệp xanh, phát triển bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu.

Đào tạo, chuyển giao công nghệ cho người làm chè

Song song với ứng dụng công nghệ, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt chú trọng đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ trồng chè.

Việc chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi người làm chè:

• Hiểu và làm chủ công nghệ
• Áp dụng đúng quy trình
• Chủ động đổi mới tư duy sản xuất

Đây cũng là cách để chè Thái Nguyên phát triển bền vững, tránh tình trạng “công nghệ chỉ nằm trên giấy”.

Xây dựng nền tảng dữ liệu liên thông cho chè Thái Nguyên

Mô hình thí điểm hướng tới việc tạo lập nền tảng dữ liệu số liên thông, minh bạch toàn bộ chuỗi giá trị chè. Từ đó:

• Hỗ trợ quản lý chất lượng
• Nâng cao hiệu quả điều hành
• Bảo vệ và phát huy thương hiệu chè Thái Nguyên

Tỉnh cũng đặt mục tiêu xây dựng Trung tâm dữ liệu về chè Thái Nguyên, hoàn thành trong tháng 2/2026, làm “bộ não số” cho toàn ngành chè.

Chính sách hỗ trợ 500 tỷ đồng – Đòn bẩy cho ngành chè

Trước đó, từ cuối tháng 7/2025, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành chính sách hỗ trợ phát triển ngành chè với tổng kinh phí 500 tỷ đồng.

Các nội dung hỗ trợ bao gồm:

• Trồng mới và tái canh chè
• Chứng nhận VietGAP, hữu cơ
• Xây dựng và chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng
• Cấp mã số vùng trồng
• Áp dụng tưới tiết kiệm, tưới thông minh
• Đăng ký bảo hộ thương hiệu, chỉ dẫn địa lý

Những chính sách này tạo nền tảng vững chắc để chè Thái Nguyên bước vào giai đoạn phát triển mới.

Chè Thái Nguyên hướng tới mục tiêu tỷ USD vào năm 2030

Theo định hướng của tỉnh, việc nghiên cứu chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, sản xuất chè là bước cụ thể hóa mục tiêu đưa cây chè đạt giá trị thu nhập 1 tỷ USD vào năm 2030.

Đây không chỉ là con số kinh tế, mà còn thể hiện khát vọng:

• Nâng tầm giá trị chè Thái Nguyên
• Khẳng định vị thế trên bản đồ chè thế giới
• Gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa trà

Chuyển đổi số – Cơ hội vàng cho thương hiệu chè Thái Nguyên

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chè Thái Nguyên không thể chỉ dựa vào danh tiếng truyền thống. Chuyển đổi số giúp:

• Minh bạch hóa chất lượng
• Kể câu chuyện thương hiệu bằng dữ liệu
• Tăng niềm tin của người tiêu dùng

Đây chính là chìa khóa để chè Thái Nguyên chinh phục các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản.

Chè Thái Nguyên trên hành trình phát triển bền vững

Việc Thái Nguyên nghiên cứu và thí điểm chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, sản xuất chè đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành chè trong thời đại mới. Sự kết hợp giữa chính sách mạnh mẽ, công nghệ hiện đại và tâm huyết của người làm chè sẽ tạo động lực để chè Thái Nguyên không chỉ giữ vững danh xưng “Đệ nhất danh trà”, mà còn vươn xa trên thị trường quốc tế.

Giữ được hồn chè, làm chủ công nghệ và phát triển bền vững chính là con đường để chè Thái Nguyên khẳng định giá trị lâu dài, xứng đáng với tiềm năng và kỳ vọng của vùng đất trung du giàu truyền thống.